Znajści
Ałharytmičny łacinski varyjant
23.09.2023 / 17:537RusŁacBieł

«Nie raźličvała, što ŭ hetaj chacie zmahu znajści niešta z 500-hadovaj historyjaj». Biełaruska adšukała na leciščy dziŭny kamień

Žycharka Pinska Iryna znajšła na svajoj dačy kruhły kamień. Spačatku padumała, što kamień jak kamień, ničoha niezvyčajnaha, a ŭ vyniku, jak vykazaŭ zdahadku daśledčyk, hety kamień moža akazacca staražytnym jadrom, piša «Anłajnier».

«Pakłała kamień na kłumbu i nie nadavała jamu značeńnia»

Bolš za 10 hadoŭ tamu žycharka Pinska Iryna Trunova vyrašyła razam z mužam zajmieć daču. U vyniku jaje vybar prypaŭ na chatu, pabudavanuju ŭ 1949 hodzie ŭ vioscy Pasianičy — heta litaralna za 5 kiłamietraŭ ad horada.

Vyrašyŭšy ahledzieć chatu, muž i žonka spuścilisia ŭ sklep i pobač z draŭlanaj płaškaj pabačyli kruhły kamień.

«Jany jak byccam składali adzin nabor i było vidavočna, što raniej vykarystoŭvalisia dla zasołki ahurkoŭ abo kapusty, — uspaminaje Iryna. —

Forma kamienia, viadoma, ździviła — jana praktyčna idealna kruhłaja. Ale my, ščyra kažučy, nijakaha značeńnia hetaj znachodcy nie nadali i navat nie dumali, što majem spravu z patencyjnym artefaktam».

Paźniej haspadynia vysadziła kvietnik, dla dekaratyŭnaj apravy pakłała na jaje kamień i na doŭhi čas pra jaho zabyłasia. Uspomnić ža pra niezvyčajny pradmiet prymusiŭ vypadak.

«Reč u tym, što ja pracuju nastaŭnikam-defiektołaham u škole ŭ vioscy Stavok i ŭžo praktyčna 25 hadoŭ zajmajusia linhvistyčnym krajaznaŭstvam. Hetaj viasnoj razam z vučanicaj my jeździli na respublikanski konkurs. Daśledavańnie pryśviacili mikrataponimam paŭnočnaj častki Pinskaha rajona, — raspaviadaje surazmoŭca. —

Adnym z členaŭ žury byŭ dyrektar Muzieja staražytnabiełaruskaj kultury pry Akademii navuk Barys Łazuka. U apošni čas u muziei viałasia praca nad novaj ekspazicyjaj, jon byŭ zakryty dla naviedvańniaŭ, ale dla nas, jak dla ŭdzielnikaŭ i śpiecyjalistaŭ, praviali ekskursiju.

I ja była vielmi ździŭlenaja, kali ŭbačyła praktyčna takija ž kamiani, jak na svaim učastku. Tolki na ich było napisana, što heta harmatnyja jadry».

Viarnuŭšysia dadomu, Iryna pajechała ŭ Pasianičy i pačała vyvučać kamień. Razhladajučy jaho, jana zaŭvažyła ślady ručnoj apracoŭki, rudyja abpaliny. Žančyna vykazała zdahadku, što i na jaje aharodzie zachoŭvajecca sapraŭdnaje jadro.

«Jak ciapier pamiataju, 23 krasavika pa elektronnaj pošcie ja razam z fatahrafijaj adpraviła list u naš Muziej biełaruskaha Paleśsia, raspaviała, jak znajšła taki cud. Praz dva tydni mnie adkazali, što ŭ Pinsk pryjechaŭ archieołah z Akademii navuk i my možam pryvieźci kamień.

Jak vyvučali i ahladali hety kamień, ja nie viedaju, ale mnie patelefanavali i skazali, što, na dumku archieołaha, heta moža być jadro XV—XVI stahodździa dla bambavańnia albo marciry i ŭ muziei chacieli b jaho pakinuć. Ja nie piarečyła».

«Chaciełasia b, kab jon apynuŭsia ŭ muziejnaj ekspazicyi»

Jak hety kruhlaš moh apynucca ŭ vioscy Pasianičy, Iryna nie viedaje. Ale, pa jaje słovach, vioscy dakładna bolš za 500 hadoŭ, jana zhadvajecca ŭ staražytnych dakumientach. Samo ž miesca, dzie znachodzicca chata siamji Trunovych, śpiarša nazyvałasia Ivaniki i źjaŭlałasia jaŭrejskim sielskahaspadarčym pasieliščam.

Vioska Pasianičy

Tut była svaja sinahoha, u jakoj ciapier viaskovy kłub, pracavała piakarnia, kaŭbasnaja krama i małočnyja zavody. Jak pisaŭ u 1936 hodzie žurnalist Ksavieryj Prušynski, biełarusy z habrejami-sialanami žyli mirna. U 1938-m Ivaniki stali častkaj Pasianičaŭ, a padčas Druhoj suśvietnaj vajny nacysty pierasialili kala 250 jaŭrejaŭ u Pinskaje hieta i rasstralali.

Iryna padkreślivaje, što na artefakt ni ŭ jakim razie pretendavać nie źbirajecca. Pa słovach žančyny, joj, naadvarot, budzie pryjemna, kali hety kamień apyniecca ŭ ekspazicyi.

«Ja naohuł nie raźličvała, što ŭ hetaj chacie zmahu znajści niešta takoje, u čaho moža być 500-hadovaja historyja. Tak što ja, jak i mnohija, biezumoŭna, była ździŭlenaja.

Kali ja napisała pra hetuju znachodku ŭ siabie ŭ Instagram, mnie pryjšło šmat vodhukaŭ, u škole kalehi zacikavilisia. Dla nas heta była siensacyja. I mnie, viadoma, chaciełasia b, kab hety artefakt zaniaŭ svajo miesca ŭ muziei».

Pahutaryŭšy ź Irynaj, «Anłajnier» vyrašyŭ źviazacca z Muziejem biełaruskaha Paleśsia. Tam paćvierdzili, što kamienny šar sapraŭdy pastupaŭ u muziej i navukovy supracoŭnik Instytuta historyi NANB vykazała zdahadku, što jon moža być jadrom.

Adnak pierad tym, jak apynucca ŭ fondach, jon jašče pavinien prajści atrybucyju i ekśpiertyzu.

Čytajcie taksama:

U vioscy pad Bierazinom znajšoŭsia kubak z karanacyi apošniaha rasijskaha impieratara

Muziej u Vietcy źbiraje srodki na ŭnikalny ekspanat XVIII stahodździa

«Biełaruski košyk — heta asobny suśviet». Majstrycha raskazała pra staražytnyja tradycyi łozaplacieńnia

Nashaniva.com

Chočaš padzialicca važnaj infarmacyjaj
ananimna i kanfidencyjna?

Клас
30
Панылы сорам
0
Ха-ха
1
Ого
2
Сумна
4
Абуральна
2
0
Tekla/adkazać/
24.09.2023
Žvir, Syr moža i cisnuli ŭ maim dvary. Ale naŭrad ci hetym kamniem: bo jon kruhły, jak jadro. Kab prycisnuć syr, treba bolš płoski kamień
1
vasil/adkazać/
24.09.2023
I čto ciennoho v etom jadrie?
0
Žvir/adkazać/
24.09.2023
Tekla, ploski hniot niazručny, vialikuju plošču maje, a kruhly - inšaja sprava. Padkladzicie pad jaho "abaranak" i ŭsiaho taho pytaņnia...
Pakazać usie kamientary
Kab pakinuć kamientar, kali łaska, aktyvujcie JavaScript u naładach svajho braŭziera
Kab skarystacca kalendarom, kali łaska, aktyvujcie JavaScript u naładach svajho braŭziera
PNSRČCPTSBND
12345
6789101112
13141516171819
20212223242526
2728293031