Budziem spadziavacca, što samaje strašnaje – uvarvańnie rasijskich vojskaŭ va ŭschodnija vobłaści Ukrainy – nie adbudziecca. Pucin moža nie ŭsio, što choča. Budziem spadziavacca, što palityčnyja terarysty i kryminalniki nie naviažuć svaju volu Ukrainie.

Budziem spadziavacca, što 25 traŭnia ci ŭ druhim tury hałasavańnia ŭkrainki i ŭkraincy vybieruć na pasadu prezidenta razvažlivaha palityka, jaki budzie praciahvać spravu, pačatuju Pucinym: spravu kansalidacyi ŭkrainskaj palityčnaj nacyi ź jaje šmatmoŭjem i šmatkanfiesijnaściu. Budziem spadziavacca, što Ukraina, jakaja ŭ palityčnym aśpiekcie ŭžo stała asacyjavanym členam Jeŭrapiejskaha Sajuza, stanie asacyjavanym siabram hetaj supolnaści i va ŭsich astatnich aśpiektach.

Rasijskaja anieksija Krymskaha paŭvostrava, padziei va Ukrainie viaduć da taho, što na mapie Jeŭropy vymaloŭvajecca novy paŭvostraŭ – Biełaruś. Hieapalityčnaje i hieaekanamičnaje stanovišča Biełarusi moža ŭ bližejšy čas kardynalna pamianiacca.

Asacyjavanaje siabroŭstva Ukrainy ŭ Jeŭrapiejskim Sajuzie aznačaje adkryćcio zachodnich miežaŭ hetaje krainy i pieradyskłakacyju pamiežnikaŭ na ŭschod i poŭnač – dziela ŭmacavańnia miežaŭ z krainami, jakija ŭ ES nie ŭvachodziać: ź Biełaruśsiu i Rasijaj. Jašče adnym nastupstvam budzie ŭviadzieńnie vizavaha režymu dla hramadzian Biełarusi. Heta patrebna dziela biaśpieki ŭsiaho Jeŭrasajuza, ale heta patrebna pierš-napierš dziela biaśpieki samoj Ukrainy. Viedama, pry ŭviadzieńni vizavaha režymu Ukrainie i Biełarusi nieabchodna ŭličyć taki čyńnik, jak pamiežny ruch.

Jakaja budzie zona biaźvizavaha režymu – 30 ci 50 kiłamietraŭ, – inšaja sprava. Važna toje, što Biełaruś stanovicca paŭvostravam, ź jakim na zachadzie i poŭnačy susiedziać paŭnapraŭnyja členy Jeŭrapiejskaha Sajuza i NATO, a na poŭdni – asacyjavany siabar ES, kraina, jakaja naładžvaje asablivyja adnosiny z NATO. (Pucin, znoŭ-taki, vielmi paspryjaŭ tamu, što ciapier bolšaść ŭkrainak i ŭkraincaŭ vykazvajucca za ŭstupleńnie ich krainy ŭ hety abarončy aljans.)

Pry novaj kanfihuracyi kožny moža pierakanacca, što Biełaruś – heta vysunutaja na zachad častka rasijskaha macieryka, a ŭ vajenna-palityčnym aśpiekcie – pratektarat Rasii, jaje pieradavy rubiež procistajańnia z demakratyčnym śvietam.

Kali źviartacca da historyi, to možna zhadać, što rasijskim paŭvostravam (bałkonam, jak kazali tady) pamiž pruskimi i aŭstryjskimi ŭładańniami z 1814 hoda było Carstva (Karaleŭstva) Polskaje. Anałohija, viadoma, nie zusim karektnaja, bo značnyja častki etničnaj Polščy ŭvachodzili tady ŭ skład Aŭstryi i Prusii i mieli tam, asabliva ŭ Aŭstryi, bolš spryjalnyja ŭmovy dla arhaničnaj nacyjanalnaj pracy, čym u Carstvie Polskim.

Rasijski «bałkon» byŭ nieprymalny jak dla palakaŭ, tak i dla Aŭstra-Vienhierskaj dy Hiermanskaj impieryj. U 1914 hodzie jon pierastaŭ isnavać.

Možna było b zhadać tut i biełastocki «bałkon» 1939-1941 hh., kali savieckaja terytoryja (Biełastockaja vobłaść BSSR) uklińvałasia ŭ niamieckija ŭładańni. Jak viadoma, hety «bałkon» skončyŭsia dla savietaŭ Biełastockim katłom 1941-ha, u jakim byli akružanyja i źniščanyja try armii.

«Bałkony» nahadvajuć stremku ŭ ciele čałavieka, jakuju abaviazkova treba vydalić. Jany raniej ci paźniej źnikajuć. Źniknie i biełaruski «bałkon».

Choć by ŭ siłu ahulnahistaryčnaha zakona svabody (ruch ad niesvabody da svabody, ad svabody mienšaj, da svabody bolšaj) i zakona i histaryčnaj karelacyi, u siłu jakoha adstałyja krainy musiać u rešcie rešt padładžvacca pad paradki, što ŭstalavalisia ŭ bolš pieradavych krainach. (Spadziajusia, nichto nie budzie śćviardžać, što Biełaruś – pieradavaja kraina.)

Pytańnie ŭ tym, jak adbudziecca likvidacyja ci to źniknieńnie biełaruskaha «bałkona». Vajenny šlach vyrašeńnia hetaj prablemy vyklučany. Nie tolki tamu, što my žyviem u viek atamnaj bomby. I nie tamu, što Rasija budzie adstojvać svaje pazicyi ŭ Biełarusi. Vajna nieprymalnaja dla demakratyčnaha śvietu z šerahu inšych pryčyn.

Supraćstajańnie dźviuch sistem (nazaviem ich demakratyčnaj i antydemakratyčnaj) vymušaje palitykaŭ z abodvuch łahieraŭ dastavać srodki z arsienału chałodnaj vajny. Inšaha šlachu niama.

Treba ŭziać pad uvahu, što my žyviem u viek hłabalizacyi i novych infarmacyjnych technałohij.

Ja abminaju tut temu ideałahičnaha supraćstajańnia siłaŭ demakratyjai i prahresu i siłaŭ reakcyi. Adznaču tolki, što my źjaŭlajemsia vidavočcami novaha vitka infarmacyjnaj vajny.

Aficyjnamu rasijska-biełaruskamu patoku chłuśni i hołaj prapahandy treba pa-raniejšamu supraćpastaŭlać praŭdzivuju infarmacyju u spałučeńni z aśvietnictvam dy prapahandaj demakratyčnych i humanistyčnych kaštoŭnaściaŭ.

Mabyć, tut bolš važna zaciemić, što ŭ viek hłabalizacyi i viartańnia Rasii dy Biełarusi «da staroha karyta» – da ŭznaŭleńnia kapitalizmu» (Anton Łuckievič) ekanomika i Rasii, i Biełarusi ŭpisana ŭ śvietaekanomiku bolš ciesna, čym narodnaja haspadarka SSSR. U viek hłabalizacyi pieryfieryi śvietahaspadarki ciažka isnavać samastojna, izalavana ad jaje centru. Inakš jaje čakaje los Zimbabve ci Paŭnočnaj Karei z narmavańniem rysu i travajadzieńniem. Tym bolš pieryfieryja śvietahaspadarki, navat kali jana maje atamnuju bombu, nie moža dyktavać svaje ŭmovy centru. Tamu ŭ viek hłabalizacyi ahulnapryniatuju formułu Hotliba fon Kłaŭzievica «Vajna jość praciah palityki inšymi sposabami» možna pamianiać na «Sankcyi – heta vajna inšymi sposabami».

Sankcyi byvajuć jaŭnyja i niajaŭnyja. Z adnaho boku, heta uviadzieńnie embaraha na pastaŭki ŭ Rasiju i Biełaruś peŭnych hatunkaŭ sučasnaj techniki i pieradavych technałohij, asabliva tych, jakija mohuć vykarystoŭvajecca i ŭ vajennaj pramysłovaści, heta kropkavyja abmiežavańni i zabarony ŭ dačynieńni da peŭnych subjektaŭ ekanamičnaj dziejnaści, asobnych palitykaŭ i biźniesmenaŭ, cełych halin narodnaj haspadarki. Z druhoha boku, heta kłopat centru śvietahaspadarki pra niezaležnaść ad pieryfieryi.

Isnavańnie ciapierašniaha biełaruskaha režymu zaležyć ad taho, jak doŭha jeŭrapiejski siektar centru śvietahaspadarki budzie zaležać ad rasijskich enierhanośbitaŭ.

Pa miery asłableńnia hetaj zaležnaści ŭpłyŭ syravinnaj impieryi na suśvietnuju ekanomiku i suśvietnuju palityku budzie padać. «Vialikaja siamiorka» na svajoj apošniaj sustrečy ŭličyła hetyja ŭzajemazaležnaści i vypracavała davoli pierśpiektyŭnuju liniju pavodzin.

Jašče adzin čyńnik, jaki nielha nie ŭličvać, – košt nafty i hazu na suśvietnym rynku. Zachodni palityčny kłas u hetyja dni ŭspomniŭ dobra viadomaje: SSSR abvaliŭsia jašče i tamu, što ŭ siaredzinie 1980-ch enierhanośbity značna patańnieli, i valutnyja pastupleńni, dziakujučy jakim trymaŭsia adnosny darabyt savieckich hramadzian, istotna źmienšylisia. Ahresiŭnaja palityka Rasii znoŭ skiroŭvaje dumku zachodniaha palityčnaha kłasa ŭ hetym kirunku.

Usie hetyja zachady i samazabojčaja palityka rasijskaj kliki losavyznačalnyja dla Rasii. My možam stać śviedkami novaha hieapalityčnaha zruchu, adnym z nastupstvaŭ jakoha stanie źniknieńnie biełaruskaha «bałkona». 

A što sami biełarusy? Padobna na toje, što paŭtarajecca situacyja, apisanaja Jankam Kupałam u jahonym šedeŭry «Pierad budučynaj»:

«Staim my pierad budučynaj našaj, I ŭsio varožym sočym jejny chod…» U kancy vierša naš prarok pytajecca: «Niaŭžo nas nie ab'jaśnić rozum jasny I nie pakiniem bicca z kuta ŭ kut? Niaŭžo klič viečny budzie ŭ nas naprasny – Klič burałomny: vyzvaleńnie z put?!».

Dumajecca, burałomny klič (vyzvaleńnie z put) demakratyčna-patryjatyčnaj supolnaściu Biełarusi ŭśviadomleny dobra. Ale jašče nie ŭśviadomlena jak śled novaja hieapalityčnaja i hieaekanamičnaja situacyja, u jakuju traplaje Biełaruś. Z hetaj novaj situacyi dla demakratyčnych siłaŭ Biełarusi vynikajuć novyja vykliki i patrabujecca vypracoŭka novaj taktyki.

Клас
Панылы сорам
Ха-ха
Ого
Сумна
Абуральна

Chočaš padzialicca važnaj infarmacyjaj ananimna i kanfidencyjna?