«Ja redka pišu niešta. Ale ciapier treba, — źviarnułasia ŭ fejsbuku žycharka Minska Nadzieja Turoŭskaja. — Spačatku karacieńka sutnaść pytańnia. 

Jość dvuchpaviarchovy budynak 1936 hoda pabudovy, u dobrym stanie. Miascovyja ŭłady chočuć jaho źnieści. Bo stary i nie padabajecca. A ja chaču, kab jon jašče pastajaŭ. Bo całkam prydatny da ekspłuatacyi.

Bo ŭ horadzie bolš padobnych budynkaŭ niama. I z asabistych pryčyn. Nižej — padrabiaznaści.

U staražytnym Davyd-Haradku Stolinskaha rajona Bresckaj vobłaści nie tak šmat starych budynkaŭ. Draŭlanych davajennych, vyšejšych za adzin pavierch, usiaho dva. Adzin ź ich — byłaja haścinica, pabudavanaja ŭ 1936 hodzie.

Jašče čatyry miesiacy tamu tut spynialisia hości horada. A ciapier budynak chočuć źnieści. Bo jahony bałansavy košt staŭ nulavym. I, vidać, tamu, što asabista staršyni rajvykankama Pratasavickamu H.V. tak chočacca.

Bo budynak u narmalnym stanie. U im, darečy, jość i vadapravod, i kanalizacyja, i centralnaje aciapleńnie, što vielmi redka tut u Davyd-Haradku. Troški ŭmacavać fundamient u adnym miescy, troški kaśmietyčnaha ramontu — i možna karystacca.

U dužkach zaŭvažu, što, naprykład, u budynku, dzie mieścicca Dom dziciačaj tvorčaści, prybiralnia — na vulicy. I topiać piečkaj. Dzieciam ot zimoj dobra, miarkuju. Ale nie, u Stolinskaha ŽKCH, jakomu naležyć budynak, niama srodkaŭ na ramont. Chočuć źnieści.

(Chacia i na znos hrošy nie nadta jość, jak nam skazaŭ zahadčyk ŽKCH, bo pavinny byli ŭžo źnieści, nam pašancavała.)

Heta byli suchija fakty, ciapier liryka. Chacia taksama — fakty. Hety dom budavaŭ ułasnaruč moj pradzied razam z maim dziedam i astatnimi svaimi synami.

U 1936 hodzie, paśla vialikaha pažaru, kali stary ich dom, jak i pałova Davyd-Haradka, zhareŭ. U pradzieda było 9 dziaciej. Moj dzied — piaty.

Na pieršym paviersie była krama i kaŭbaśnia. Sami rabili tyja kaŭbasy i pradavali.

Dzied kazaŭ, ažno ź Pinska i z Mazyra pryjazdžali za imi ludzi. U 1939 hodzie pryjšła savieckaja ŭłada. Dom zabrali, kaniečnie. Kułaki bo. (Aha, kułaki: dzied z 7 hadoŭ koniej paśviŭ pa načoch z bratam.) Dziakuj, što nie sasłali adrazu. Potym vajna, paśla vajny

pradzieda aryštavali, u Miensku ŭ turmie jon pamior… Mahiła nam nieviadomaja.

Treba zrabić zapyt u KDB, vidać. Moža, adkažuć što.

Ale hety dom, jaki ŭsie paślavajennyja hady byŭ miascovaj haścinicaj, radavaŭ mianie i maich svajakoŭ svaim isnavańniem. Jak pomnik pradziedu. I prosta pryhožy vialiki dom. Kali b u Biełarusi byŭ pryniaty zakon ab restytucyi, jašče hadoŭ 20 tamu dom by viarnuli. Nie mnie, kaniečnie. Tady jašče žyvy byŭ dzied, jahonyja dva braty, try siastry…

Jany b, moža, sabralisia razam, vyrašyli, što dalej z domam rabić. Ale restytucyi niama. I ź dziaciej majho pradzieda ŭžo nikoha žyvym niama. A dom jość.

I jaho chočuć źnieści.

Razumiejučy, što lirykaj čynoŭnikaŭ nie kranieš, ja na sustrečy z kiraŭnikom rajona vykazała žadańnie toj dom kupić. I za svoj košt adramantavać.

Nie dumajcie, što ŭ mianie hrošaj mora. Ale ja b znajšła. Bo liču heta pravilnym.

Spačatku nam skazali, što niama dakumientaŭ, patrebnych dla prodažu. Potym vyśvietliłasia, što tolki papieraŭ na ziamielny plac niama, a na sam dom jość. My hatovyja za svoj košt zrabić tyja papiery na plac. Ale ŭčora ja atrymała list z rajvykankama, dzie napisana, što «imiejutsia častičnyje razrušienija fundamienta, niepriezientabielnyj vid, lišionnyj kakoj-libo estietičieskoj krasoty». I tamu rašeńnie — źnieści. Pradać abo zdać u arendu nie mohuć.

Ja chaču, kab pra hetu historyju daviedalisia. Kab žurnalisty jakoha-niebudź śmi spytali ŭ spadara Pratasavickaha H.V., čamu jon ličyć dom «lišionnym estietičieskoj krasoty» i što dla jaho jość krytery hetaj «krasoty». Čamu nie zrabili sapraŭdnuju architekturnuju ekśpiertyzu (nam supracoŭnik ŽKCH skazaŭ, čamu: bo jana 30 miljonaŭ starymi hrašyma kaštuje, a hrošaj niama).

Kaniečnie, ja napišu ciapier u Brescki abłvykankam. Moža, i pajechać u Brest pryjdziecca.

I napišu zapyt u Ministerstva kultury, kab dasłali kamisiju i, moža, pryznali hety dom pomnikam davajennaj draŭlanaj architektury. Bo ŭ Minsku na budynkach 1950ch hadoŭ visiać šyldy, maŭlaŭ, «pomnik». A tut chočuć sapraŭdy stary budynak u dobrym stanie źnieści, byccam tak i treba.

Ale i vašaj, siabry, infarmacyjnaj dapamohi prašu. Hatovaja napisać padrabiazny artykuł na ruskaj ci biełaruskaj movie, dasłać fota, dać intervju.

Vašyja parady?» — pytajecca Nadzieja Turoŭskaja.

Клас
0
Панылы сорам
0
Ха-ха
0
Ого
0
Сумна
0
Абуральна
0

Chočaš padzialicca važnaj infarmacyjaj ananimna i kanfidencyjna?