Fota Antona Matolki.

Fota Antona Matolki.

Kali pačałosia sioletniaje supraćstajańnie ŭ Kurapatach, dzie-nidzie nazvali jaho vyprabavańniem dla ŭsiaho biełaruskaha narodu. Ščyra skazać, mnie vielmi chaciełasia b, kab jano tak i było. Ale narod, zdajecca, šče nie ačuchaŭsia ź letarhičnaha snu. Kurapaty, jak było kimści słušna zaŭvažana, heta ispyt najpierš nie hramadztva, a elity. Bo z kaho pieradusim budzie spytana historyjaj: z rabaciahi MTZ ci z kiraŭnika demakratyčnaj partyi? Z kaho za dziejańnie ci biaździejańnie Boh spytaje pieradusim: z babulki, jakaja pa niadzielach u chram chodzić ci z kiraŭnika carkvy?

Zdavałasia b, Kurapaty — sama toje miesca, kab usim zhurtavacca, uźniać hołas — i pieramahčy. Bo kali jašče situacyju adnolkava aceńvali i Andrej Dyńko (redaktar niezaležnaj Našaj Nivy), i Mikałaj Čarhiniec (kiraŭnik prałukašenkaŭskaha piśmieńnickaha sajuzu), jakija va ŭnison zajaŭlajuć, što Kurapaty — śviatoje miesca dla ŭsiaho biełaruskaha narodu, a kabak kala nacyjanalnaha nekropalu — hańba, — kali i pa jakoj temie my jašče sustreniem takoje adnadumstva pravych i levych, našych i vašych? 

Tamu ŭ Kurapatach cierpiać toje, što ŭ inšym miescy ciarpieć nia stanuć. Kurapaty — adzinaje miesca, dzie ja dzień trymaju bieł-čyrvona-bieły ściah — i nia maju za hetaha nivodnaha pratakoła, a ŭviečary nie z vałacuhami akreścinskim smurodam dychaju, a dzietak doma spatki ŭkładvaju.

Padavałasia b, lubaja zdarovaja hramadzkaja ci palityčnaja siła pavinna usimi rukami ŭčapicca za hetuju mahčymaść, stać la Kurapataŭ, kab sotni, a toje i tysiačy biełarusaŭ bačyli z kalcavoj u tvaich rukach zabaronieny, ale vysoka ŭźniaty nacyjanalny ściah. Zamiest hetaha my majem zajavu partyi nacyjanalnych intaresaŭ pra toje, što jana sychodzić z Kurapataŭ.

Adzin chryścijanin skazaŭ mnie: «Kurapaty-2018 — heta rekvijem pa ŭsioj biełaruskaj apazicyi». Jano i sapraŭdy, kali padumać, śpisy ŭ Miniust usie padajuć na tysiaču a toje i niekalki tysiač aktyvistaŭ, ale ŭ Kurapatach staić pa niekalki čałaviek, a niekatoryja partyi nikoha znajści nia mohuć na abaronu «śviatoha dla ŭsiaho narodu miesca». Ale ja zapiarečyŭ, bo

Kurapaty — heta rekvijem pa ŭsioj biełaruskaj (alternatyŭnaj) elicie ci pa ŭsioj intelihiencyi — nazavicie heta jak zaŭhodna.

Pieradusim mianie dzivić pazicyja tych, chto, pa ichnym ułasnym vučeńni, pavinien nieści ściah Praŭdy. Ja pra carkvu Chrystovu. Pavodle Biblii kroŭ niavinna zabitych, ad kryvi Aviela, štodnia kryčyć da Boha. U apošniaj knizie Biblii, Adkryćci Jana, niavinna zabityja praviedniki hałosiać: «Dakul, Uładaru Śviaty i Praŭdzivy, nia sudziš i nia pomściš za kroŭ našu žycharam ziamli?» (Adkr. 6:10). I ci mała hetaj niavinnaj kryvi kryčyć ź Mienskich, viciebskich i inšych Kurapataŭ pa ŭsioj Biełarusi? Šmat. Ale carkva maŭčyć.

Pravasłaŭnaja carkva, jakaja maje vyklučnyja pazycyi ŭ Biełarusi, vyklučna hłuchaniamaja. Adzinaje što atrymałasia — žurnalistam «Svabody» ŭziać kamientar u pres-sakratara BPC Siarhieja Lepina, jaki asudziŭ kalakurapacki kabak. Dziakuj jamu za heta!

(Jahonuju cytatu my nadrukavali ŭ novych bukletach, jakija razdajucca ŭ Kurapatach i restaranach Zajdesa). Ale ž heta pryvatnaje vykazvańnie, a nie pazicyja miljonnaj pravasłaŭnaj carkvy. Čamu ž BPC hłucha i niema da kryku kryvi tysiač i tysiač niavinna zabitych?

Spatrebiłasia dva miesiacy supraćstajańnia ŭ Kurapatach, kab kiraŭnik katalickaha kaściołu Kandrusievič asudziŭ kabak u Kurapatach. Nizki pakłon jamu za heta! Ale ci heta ŭsio, što moža zrabić Kaścioł?

Kali čytaješ historyju pra katalickich hierojaŭ viery, takich jak Ježy Papiałuška i Jan Pavał II, to źjaŭlajecca «jeretyčnaja» dumka, što zrabić možna bolej. Ujavicie, kab Kandrusievič zaklikaŭ viernikaŭ štoniadzielu prychodzić na malitvu ŭ Kurapaty, doŭha pratrymaŭsia b bulbašžor la Kurapackich jamaŭ?

Ale bolš za ŭsio mnie, jak pratestantu, baleła maŭčańnie pratestantaŭ. Ja dumaŭ, ładna pravasłaŭnyja — pad ciskam Maskvy i piatoj hałoŭnakamandujučaha, ładna kataliki — im novyja kaścioły treba budavać, ale ž pratestanty! — samoj nazvaj paklikany, kab zajavić pratest biezzakońniu. Ja dumaŭ, raźbiarucca praź miesiac. Ale niamyja. Dumaŭ, raźbiarucca praz dva. Ale hłuchija. Dumaŭ, raźbiarucca praz try. I voś čytaju: podpis usich pratestanckich japiskapaŭ Biełarusi abjadnaŭ zvarot… — nie, nie pra Kurapaty, — zvarot da Łukašenki pra abaronu ad ŁHBT-prapahandy. Viedajecie, mnie, — źmieščanamu va ŭsie ŁHBTešnyja čornyja śpisy «hamafobaŭ», jak jany heta nazyvajuć, — mnie ŭpiaršoj stała soramna, što ja pratestant.

Biezumoŭna, i tut jość važnyja vyklučeńni. Sam ja chadžu ŭ pratestanckuju carkvu, amal usie čalcy jakoj niekalki razoŭ na tydzień pravodziać u Kurapatach i tałoki, i malitvy, i my ŭstaloŭvali kryžy. Ale ž heta «hołas lamantujučaha ŭ pustyni». A voś kiraŭniki pratestanckija i carkva daduć foru ŭ hłuchaści i niemaści navat pravasłaŭnym pad rasiejkim patryjarchatam.

U hetaj situcyi ŭpiaršoj škada i Łukašenku — nie adnu bryhadu śledčych treba sabrać, kab pašukać u jahonaj represiŭnaj dziaržavie prapahandu ŁHBT.

U siońniašniaj biełaruskaj realnaści prasić abarony ad sadomii dy jašče i ŭ Łukašenki, heta jak… Heta jak u 1937-ym prasić kamunistaŭ rasstrelnyja śpisy pisać biez pamyłak. Heta jak 1943-im prasić nacystaŭ miedyčnaj dapamohi dla habrejaŭ pierad zabojstvam hazavymi kamierami. Heta jak złačyniec sa zbrojaj zalez u vašuju chatu, a vy zamiesta taho, kab baranić siabie i dzicionka prosicie złodzieja: nie łajsia matam, bo hidka nam hinuć u takoj nieprystojnaj atmaśfiery.

Kurapaty siońnia — heta pryzma, praź jakuju vyjaŭlajecca sutnaść mnohich śfier našaha hramadztva. Mahčyma, pa niejkich ź ich pavinien prahučać rekvijem. Niešta pavinna pamierci, kab potym uvaskresnuć.

Клас
0
Панылы сорам
0
Ха-ха
0
Ого
0
Сумна
0
Абуральна
0

Chočaš padzialicca važnaj infarmacyjaj ananimna i kanfidencyjna?