U 2018 hodzie na zamovu «Baćkaŭščyny» było praviedzienaje daśledavańnie nakont taho, jak pradstaŭlena dyjaspara ŭ sučasnym adukacyjnym pracesie ŭ Biełarusi na prykładzie siaredniaj škoły. Vyniki daśledavańnia zasmučajuć: kulturny i histaryčny ŭniosak biełarusaŭ zamiežža ŭ školnych padručnikach amal što całkam praihnaravany. Bolš za toje, niekatoryja padručniki humanitarnaha i historyka-hramadaznaŭčaha cykłu farmujuć niehatyŭnaje staŭleńnie da biełaruskaj dyjaspary.

Da prykładu, padručnik pa hramadaznaŭstvie dla 10 kłasa śćviardžaje, što «…biełaruskaja nacyja — heta biełaruski narod, jaki abjadnoŭvaje ŭsich hramadzian našaj krainy…», hetym samym vyklučajučy z našaha narodu 3,5 młn čałaviek, jakija, žyvučy za miažoj i majučy hramadzianstva inšych krain, vyznajuć siabie biełarusami. Nie adpaviadaje rečaisnaści i śćviardžeńnie z padručnika pa hramadaznaŭstvie dla 9 kłasa, byccam by «ŭ šmatnacyjanalnych kalektyvach biełarusy, jak praviła, niaschilnyja ŭtvarać ziamlackija i nacyjanalnyja mikrahrupy, tamu što ceniać u čałavieku pierš za ŭsio jaho asabistyja jakaści, a faktar etničnaj prynaležnaści dla ich nievyrašalny» I heta na fonie taho, što ŭ dvaccaci piaci krainach śvietu pracujuć bolš za sto arhanizacyj biełaruskaj dyjaspary. Niehatyŭnaja acenka mihracyi jak źjavy — «…ludzi, abyjakavyja da losu Baćkaŭščyny, hatovyja ŭ luby momant źmianić jaje na inšyja krai, nijak nie mohuć ličycca patryjotami…» — nie zdolnaja patłumačyć, čamu biełarusy zamiežža pry hetym praciahvajuć stvaralnuju pracu na karyść našaj krainy.

Takaja situacyja idzie ŭrazrez nie tolki z rečaisnaściu, ale i z Zakonam «Ab biełarusach zamiežža», pryniatym u 2014 hodzie praz aktyŭnaje spryjańnie ZBS «Baćkaŭščyna» i biełaruskich asiarodkaŭ u śviecie (artykuł 17 Zakona pradpisvaje dziaržaŭnuju palityku ŭ dačynieńniach ź biełarusami zamiežža nakiroŭvać na ŭmacavańnie suviaziaŭ i vykarystańnie ich patencyjału dla raźvićcia biełaruskaj dziaržavy).

Zhurtavańnie pieradało ŭ Nacyjanalny instytut adukacyi nie tolki zaŭvahi, ale i vykładzienyja ekśpiertami prapanovy. Dniami pryjšoŭ adkaz: «Pry karekciroŭcy vučebnych prahram pa vučebnych pradmietach «Historyja Biełarusi», «Hramadaznaŭstva» i «Biełaruskaja litaratura» rabočym hrupam budzie prapanavana razhledzieć pytańnie ab mahčymaści ŭklučeńnia infarmacyi pra dziejnaść pradstaŭnikoŭ biełaruskaj dyjaspary, rolu i miesca biełaruskaj dyjaspary ŭ raźvićci hramadstva, ekanomikii kultury». Taksama ŭ liście paviedamlajecca, što aŭtarskim kalektyvam, jakija rychtavaćmuć novyja padručniki pa zhadanych pradmietach, buduć pieradadzienyja zaŭvahi nakont aśviatleńnia pytańnia pra miesca i rolu biełaruskaj dyjaspary.

Budziem spadziavacca, što vyšejzhadanyja rabočyja hrupy znojduć mahčymaść pazbavić školnyja padručniki prykraściaŭ i niedarečnaściaŭ, źviazanych z temami «emihracyi» i «biełaruskaha zamiežža». I biełarusy ź dziacnstva buduć mieć mahčymaść karystacca kulturnaj spadčynaj biełaruskaha zamiežža, hanarycca asobami, jakija ŭzbahačali svaim talentam biełaruskuju i zamiežnuju kulturu, navuku, byli zaŭvažnymi hramadskimi i palityčnymi dziejačami inšych krain i stvarali pazityŭny imidž Biełarusi. Adpaviednyja listy z prośbaj spryjańnia ŭ karekciroŭcy navučalnaj prahramy pavodle vynikaŭ zhadanaha daśledavańnia Zhurtavańnie «Baćkaŭščyna» nakiravała taksama ŭ Ministerstva adukacyi, Pałatu Pradstaŭnikoŭ i Administracyju Prezidenta.

Клас
Панылы сорам
Ха-ха
Ого
Сумна
Абуральна

Chočaš padzialicca važnaj infarmacyjaj ananimna i kanfidencyjna?