Kanferencyja «Ekanomika Biełarusi: biahučaja sytuacyja, asnoŭnyja prablemy j perspektyvy raźvićcia», što adbyłasia ŭ Miensku ŭ aŭtorak pad ehidaj Instytutu pryvatyzacyi j menedžmentu, stałasia znakavaj: try mižnarodnyja ekanamičnyja instytuty ŭ adzin hołas zaśviedčyli toje, što faza «ŭznaŭlenčaha rostu ekanomiki», što nazirałasia ŭ Biełarusi apošnija 10 hadoŭ, chutka skončycca. I što ciapier — ci nie apošni termin, kali možna terminova raspačać strukturnyja reformy ŭ ekanomicy biez adčuvalnych vynikaŭ dla sacyjalnaha fonu. Ale ŭsie try eksperty majuć mała spadziavańniaŭ, što «akno mahčymaściaŭ» budzie adčynienaje.

Raźvitaja kraina ź pierachodnaj ekanomikaj

Eŭrapiejski bank rekanstrukcyi j raźvićcia prezentavaŭ spravazdaču pra biełaruskuju ekanamičnuju transfarmacyju 2005 h. Elizabeta Falčeci, viadučy ekanamist ekanamičnaha departamentu EBRR, pačała z pachvały: «Biełaruś nabližajecca da raźvitych krain ź pierachodnaj ekanomikaj». Biełaruś, śćviardžaje EBRR, zachoŭvaje vysokija tempy rostu VUP i panižaje inflacyju, krychu palapšaje biznes-asiarodździe, ale zachoŭvajecca zaniepakojenaść praźmiernym dziaržaŭnym rehulavańniem i ŭmiašańniem. Pry hetym prahres u pryvatyzacyi j strukturnych reformach niaznačny.

Dziaržaŭnaja statystyka havoryć pra vysoki rost VUP sioleta — 8% (u minułym — 11%), što vyšej, čym navat u Azii (u siarednim pa krainach SND — 6,2%). U hetym hodzie istotna pamienšyłasia j inflacyja — da 10,5% hadavych (letaś było 18,1%, u 2003 hodzie — 28,4%). I ŭpieršyniu z 1992 hodu inflacyja ŭ Biełarusi budzie mienšaja, čym va Ŭkrainie (tam čakajecca 14%) i navat u Rasiei (13%). Adnak pry hetym słabymi miescami zastajucca zaležnaść ad Rasiei jak asnoŭnaha rynku j pastaŭščyka tannaj enerhii, uraźlivaść finansavaha sektaru. I, naturalna, sucelnaja adsutnaść pramych zamiežnych investycyjaŭ. Darečy, tracinu prostych zamiežnych investycyjaŭ va ŭsioj SND sioleta skłaŭ prodaž ukrainskaj «Kryvarožstali».

Prapanovy EBRR: aktyvizavać restrukturyzacyju pradpryjemstvaŭ i likvidavać biudžetnyja abmiežavańni, kab pavysić kankurentazdolnaść pradpryjemstvaŭ i dyversyfikavać ekspartnyja rynki; palepšyć biznes-asiarodździe dla ŭnutranych i zamiežnych investaraŭ; skaracić kvazifiskalnyja aperacyi j praciahnuć adkaznuju manetarnuju palityku.

Słabaja dziaržava

Staršynia rady fondu Centru sacyjalna-ekanamičnych daśledavańniaŭ (CASE) prafesar Marak Dambroŭski źviarnuŭ uvahu na niekatoryja vidavočnyja chiby, što mohuć vystupić barjerami dla dalejšaha ŭstojlivaha rostu:

— pavyšeńnie Rasiejaj cen na naftu j haz dla Biełarusi;

— drenny pradprymalnicki i investycyjny klimat;

— słabaja, niedemakratyčnaja dziaržava;

— nieintehravanaść ŭ suśvietnuju j eŭrapiejskuju ekanomiku (to bok prablemy z ustupleńniem u SHA i najaŭnaść kvotaŭ Eŭraźviazu);

— praźmiernaja zaležnaść ad kańjunktury na asobnych tavarnych rynkach (u pieršuju čarhu — rynku ŭhnajeńniaŭ, praduktaŭ naftachimii, metałaprakatu).

Asabliva cikava tut hladzicca vysnova pra słabuju dziaržavu. Adkaznyja supracoŭniki MZS, što prysutničali na kanferencyi, nie pahadzilisia z dakładčykam. Dambroŭski tłumačyć: adsutnaść palityčnych svabod viadzie da adsutnaści ekanamičnych, bo adsutničaje systema strymak i procivah hramadzkaha kantrolu (parlamenckaha, sudovaha, kantrolu ŚMI j hramadzianskaj supolnaści).

Asobna prafesar prypyniŭsia na čyńnikach, što ŭpłyvajuć na drenny pradprymalnicki klimat:

— barjery dla ŭvachodžańnia na rynak, rehistracyjny j licenzijny režymy, systema dazvołaŭ;

— halinovyja rehulacyi (budaŭniki, sanstancyi, pažarniki, pracoŭnyja, techničnyja, jakasnyja standarty j h.d.);

— šmatlikija inspekcyi j pravierki, systema «samafinansavańnia» inspekcyjnych orhanaŭ;

— padatkovaja systema j padatkovaje administravańnie, niezbalansavanaść pravoŭ padatkapłatnikaŭ i padatkovych orhanaŭ;

— mytnaja systema j mytnaje administravańnie;

— niestabilnaść i nieprazrystaść pravavoj systemy, nieadpaviednaść šmatlikich pravavych normaŭ mižnarodnym standartam;

— drennaje vykanańnie zakonaŭ vykanaŭčaj i sudovaj uładaj (palityčnaja zaležnaść, karumpavanaść i nieprafesijanalizm šmat jakich sudździaŭ, nieefektyŭnaje vykanańnie sudovych rašeńniaŭ;

— adsutnaść efektyŭnaj abarony pravoŭ ułasnaści, dzie dziaržava źjaŭlajecca hałoŭnym parušalnikam;

— niedaraźvitaść finansavaha sektaru j finansavych pasłuh;

— niedaraźvitaść i manapalizavanaść infrastruktury.

Śpis, jak bačym, vialiki. Darečy, pa indeksie ekanamičnaj svabody, što skłali specyjalisty CASE, Biełaruś zajmaje 143 miesca ŭ śviecie (dla paraŭnańnia: Estonija — 4, Litva — 23, Łatvija — 28, Čechija — 33, Polšča — 41, Ukraina — 88, Rasieja — 124).

Stračanaje pačućcio realnaści

«Mižnarodnaja ekanamičnaja supolnaść u apošnija dva hady kančatkova straciła pačućcio realnaści ŭ dačynieńni da Biełarusi». Tak raspačaŭ svajo vystupleńnie kiraŭnik pradstaŭnictva Suśvietnaha banku ŭ Biełarusi Vadzim Varonin. Prahnozy eŭrapiejskich ekspertaŭ pra terminy krachu biełaruskaj ekanomiki ŭparta nie žadajuć spraŭdžvacca. Jon nazvaŭ siońniašniuju ekanamičnuju sytuacyju ŭ krainie jak «akno mahčymaściaŭ» dla pavyšeńnia kankurentazdolnaści biełaruskaj ekanomiki j zabieśpiačeńnia ŭstojlivych tempaŭ ekanamičnaha rostu, jak «punkt razhalinavańnia». «Pa-vašamu heta nazyvajecca «mieć abo nia mieć», — skazaŭ jon. Z 1996 hodu ekanomika Biełarusi demanstruje niaŭchilny rost. Adbyłosia skaračeńnie biednaści z 38,5% da 17,8% (u dva razy), to bok z-za rysy biednaści było vyviedziena kala dvuch miljonaŭ čałaviek. Ale «stratehija rostu nabližajecca da miažy mahčymaściaŭ», — kaža Varonin. Jość vialikaja ryzyka taho, što sytuacyja budzie paharšacca.

U biełaruskaj ekanomiki chranična słaby finansavy j investycyjny rynak, nie adkryvajucca novyja vytvorčaści, dyversyfikacyja ekspartu idzie pavolnymi tempami, zamarožana pryvatyzacyja jak takaja. Da taho ž maje miesca kancentracyja 57% usiaho biełaruskaha ekspartu pamiž 20 asnoŭnymi dziaržaŭnymi pradpryjemstvami-eksparterami. Hałoŭnyja rekamendacyi dla biełaruskaj ekanomiki, kali kazać ahulna, — pierajści da strukturnych reformaŭ, a mienavita: skaracić dziaržaŭnuju padtrymku pradpryjemstvaŭ, liberalizavać handal, paskoryć praces bankructva niekankurentazdolnych pradpryjemstvaŭ, stymulavać rost vytvorčaści praź źnižeńnie padatkovaj nahruzki, liberalizavać apłatu pracy j ceny, pasłabić administracyjny kantrol, palepšyć hramadzka-palityčny imidž krainy. To bok zrabić usio toje, što siońniašniaja biełaruskaja dziaržava zrabić mentalna nia ŭ stanie. A pierad vybarami — tym bolš.

Клас
Панылы сорам
Ха-ха
Ого
Сумна
Абуральна