Indeks usprymańnia karupcyi

Indeks usprymańnia karupcyi ranžyruje krainy pa ich mierkavanym uzroŭni karupcyi ŭ dziaržaŭnym siektary. Jon štohod publikujecca niaŭradavaj arhanizacyjaj Transparency International z 1995 hoda.

Dadzienyja za 2021 hod, apublikavanyja ŭ studzieni 2022 hoda, aceńvajuć 180 krain pa škale ad 100 bałaŭ (minimalnaja karupcyja) da 0 (maksimalnaja karupcyja). Čym bolšaja kolkaść bałaŭ — tym vyšejšaje miesca krainy ŭ śpisie i tym mienš jana karumpavanaja. Lidarami rejtynhu zastajucca Danija, Novaja Ziełandyja, Finlandyja, Sinhapur i Šviecyja. 

Pazicyi Biełarusi ŭ hetym rejtynhu istotna pahoršylisia. U indeksie za 2021 hod Biełaruś nabrała 41 bał sa 100 (87-aje miesca). Chacia ŭ rejtynhu za 2020 hod u Biełarusi było 47 bałaŭ (63-je miesca, karupcyja była mienšaj).

Padzieńnie za adzin hod na 6 bałaŭ stała samym vysokim u śviecie — takim čynam, u Biełarusi adbyŭsia samy vysoki ŭ śviecie rost karupcyi.

Indeks lohkaści viadzieńnia biznesu

Heta indeks, stvorany Suśvietnym bankam, z dapamohaj jakoha składajecca rejtynh zakanadaŭstva krain pavodle spryjalnaści miascovym pryvatnym pradpryjemstvam.

Jon składajecca z 10 pakazčykaŭ: «Ulik pradpryjemstva», «Dazvoł na budaŭnictva», «Padklučeńnie da elektrazabieśpiačeńnia», «Ulik ułasnaści», «Pazyki», «Abarona ŭkładalnika», «Padatkaabkładańnie», «Mižnarodny handal», «Vykanańnie dahavora» i «Vyrašeńnie niepłatazdolnaści».

Apošniaje daśledavańnie pa hetym indeksie praviedzienaje pa vynikach 2020 hoda — i tut u Biełarusi istotny abvał. Z 37 miesca naša kraina adkaciłasia na 49-je. Heta najhoršy pakazčyk z 2015 hoda. 

A pieršaja dziasiatka vyhladaje tak:

  • Novaja Ziełandyja
  • Sinhapur
  • Hankonh
  • Kitaj
  • Danija
  • Kareja
  • ZŠA
  • Hruzija
  • Brytanija
  • Narviehija 
  • Šviecyja 

Indeks ekanamičnaj svabody

Heta štohadovy indeks i rejtynh, stvorany ŭ 1995 hodzie kansiervatyŭnym analityčnym centram Heritage Foundation i The Wall Street Journal dla vymiareńnia stupieni ekanamičnaj svabody ŭ krainach śvietu. 

Rejtynh aceńvaje charaktarystyki ekanamičnaj svabody ŭ dyjapazonie ad 0 da 100, dzie 0 aznačaje «adsutnaść ekanamičnaj svabody», a 100 aznačaje «poŭnuju ekanamičnuju svabodu». Isnuje dvanaccać charaktarystyk, padzielenych na čatyry katehoryi.

Pačynajučy z 2015 hoda, Biełaruś ustojliva palapšała svaje pazicyi ŭ hetym rejtynhu. 

Ale i tut zdaryłasia padzieńnie. Z 88 miesca Biełaruś pieramiaściłasia za hod na 95-je. Ciapier my znachodzimsia pamiž Salvadoram i Hrecyjaj.

Lidary hetaha rejtynhu: Sinhapur, Novaja Ziełandyja, Aŭstralija, Šviejcaryja, Irłandyja.

Indeks sacyjalnaha prahresu

Jon vymiaraje, nakolki krainy zadavalniajuć sacyjalnyja i ekałahičnyja patreby svaich hramadzian. 54 pakazčyki asnoŭnych čałaviečych patrebaŭ, dabrabytu i mahčymaściaŭ dla prahresu farmirujuć hety indeks.

I tut taksama zafiksavana paharšeńnie pazicyj Biełarusi.

Za hod kraina skaciłasia z 47-ha na 54-je miesca (heta najhoršy pakazčyk za ŭsie apošnija hady). 

Pavodle rejtynhu, lidarami byli Narviehija, Finlandyja, Danija, Isłandyja, Šviejcaryja.

Indeks viaršenstva prava

Indeks fiksuje, u jakoj stupieni krainy prytrymlivajucca viaršenstva prava na praktycy. Jon daje danyja pa vaśmi aśpiektach viaršenstva prava:

  • abmiežavańnie paŭnamoctvaŭ urada;
  • adsutnaść karupcyi;
  • paradak i biaśpieka;
  • bazavyja pravy;
  • adkryty ŭrad;
  • pravaprymianieńnie;
  • hramadzianskaje pravasudździe;
  • kryminalnaje pravasudździe.

Hetyja faktary dalej padzialajucca na 44 pakazčyki. Razam jany dajuć vyčarpalnuju karcinu zakonnaści ŭ krainie.

U Biełarusi z zakonnaściu za apošnija hady stała ŭsio jašče horš. Pavodle rejtynhu za 2021 hod, Biełaruś zaniała 97-je miesca sa 139. Chacia jašče ŭ 2019-m była 66-aj sa 126 krain.

Ciapier u hetym rejtynhu naša kraina znachodzicca pamiž Parahvajem i Kitajem.

Pavodle hetaha rejtynhu, u Biełarusi vielmi kiepskaja situacyja z abmiežavańniem paŭnamoctvaŭ urada (my ažno 136-ja sa 139) i jaho adkrytaściu (130-ja sa 139).

Lidary ž hetaha rejtynhu: Danija, Narviehija, Finlandyja, Šviecyja, Hiermanija.

Rejtynh niedziejazdolnaści dziaržaŭ

Heta štohadovaja spravazdača, jakaja publikujecca časopisam The New Humanitarian. Śpis pakazvaje stupień uraźlivaści dziaržaŭ da kanfliktaŭ abo kałapsu. 

Rejtynh — heta suma bałaŭ pa 12 pakazčykach, kožny pakazčyk aceńvajecca pa škale ad 0 da 10, dzie 0 — stabilnaja dziaržava, a 10 — najmienš stabilnaja i kvołaja.

U rejtynhu niedziejazdolnaści za 2021 hod Biełaruś zaniała 98-je miesca sa 179. Chacia raniej Biełaruś była stabilniejšaj i zajmała 103 miesca. 

Pieršyja miescy ŭ im zajmajuć Jemien, Samali, Paŭdniovy Sudan i Siryja.

Indeks svabody presy

Heta štohadovy rejtynh krain, jaki składajecca pavodle ŭmoŭ dla isnavańnia svabodnych srodkaŭ masavaj infarmacyi ŭ krainie. Jon vyznačajecca i publikujecca mižnarodnaj niaŭradavaj arhanizacyjaj «Reparciory bieź miežaŭ».

Indeks farmirujecca pa vynikach apytańnia, jakoje pravodzicca siarod partniorskich arhanizacyj i karespandentaŭ z usiaho śvietu, a taksama žurnalistaŭ, daśledčykaŭ, jurystaŭ i aktyvistaŭ u halinie pravoŭ čałavieka.

I ŭ hetym rejtynhu situacyja pahoršyłasia. U 2019 hodzie Biełaruś zajmała 153 miesca sa 180 krain, a pa vynikach 2021 hoda — 158-ja. 

Voś tak vyhladajuć pazicyi susiednich pa rejtynhu krain.

  • Ruanda
  • Uźbiekistan
  • Biełaruś
  • Sudan
  • Sinhapur
  • Samali

Svaboda ŭ śviecie

Heta štohadovaje apytańnie i spravazdača amierykanskaj niaŭradavaj arhanizacyi Freedom House, jakoje vymiaraje stupień hramadzianskich svabod i palityčnych pravoŭ va ŭsim śviecie. Krainy kłasifikujucca jak «svabodnyja», «častkova svabodnyja» abo «niesvabodnyja». 

I biez taho žachlivyja pazicyi Biełarusi ŭ hetym rejtynhu jašče bolš pahoršylisia. Kali ŭ 2019 hodzie ŭ Biełarusi było 19 punktaŭ sa 100 (165 miesca), to zaraz tolki 11 sa 100 (180 miesca). Stolki ž punktaŭ, kolki ŭ Biełarusi, jašče ŭ Jemiena i Uźbiekistana. 

Pa 100 bałaŭ majuć Finlandyja, Narviehija i Šviecyja.

Čytajcie taksama:

«Čytaješ dopyt u NKVD i ŭjaŭlaješ, jak heta adbyvajecca na fonie słavutych dźviarej HUBAZiKa». Dźmitryj Hurnievič pra «Kremulatar» Sašy Filipienki

«Sukienku nachabna styryli pad česnaje słova aficera». Jak ciapier žyvie BČB-niaviesta

Клас
Панылы сорам
Ха-ха
Ого
Сумна
Абуральна

Chočaš padzialicca važnaj infarmacyjaj ananimna i kanfidencyjna?